کشت هیدروپونیک چیست؟ فواید و کاربردهای آن

کشت هیدروپونیک چیست؟ فواید و کاربردهای آن

هیدروپونیک چیست؟

هیدروپونیک یک روش رشد گیاهان در یک محلول مغذی و مقوی بدون استفاده یا با استفاده از روش های مصنوعی است. محیط کشت عموما شامل خاک رس، الیاف، پرلیت، ورمی کولایت، خرده ریزه های چوب یا خاک اره، جعبه کنفی پلی استر و الیاف چوبی است.

روش هیدروپونیک یک روش کشت ماندگار و مناسب برای تولید سبزیجات (گوجه فرنگی، کاهو، خیار و فلفل) و همچنین رشد گیاهان زینتی مثل بوته ها، رزها، گل فریزیا (نوعی گل پیازدار) و گیاهان دارای شاخه و برگ می باشد.

هیدروپونیک چیست؟

هیدروپونیک چیست؟

بدلیل تحریم و توقیف استفاده از متیل بروماید در محیط کشت خاکی، تولید به روش کشت هیدروپونیک در سال های اخیر به سرعت رشد کرده است.

 

 کشت هیدروپونیک و تاریخچه آن در جهان

کلمه هیدروپونیک از دو کلمه شرقی (هیدرو) به معنی آب و (پونوس) به معنی تلاش کردن بدست می آید. این کلمه اولین بار در سال 1929 توسط دکتر گریگ، یک پروفسور کالیفرنیایی کسی که آغازگر رشد و توسعه روش های آزمایشگاهی به سمت روش های رشد تجاری گیاهان بوده است، استفاده شد.

گروه U.S از کشت هیدروپونیک برای تولید غذای تازه برای پادگان های نظامی و یا جزیره های غیر حاصلخیز در طی جنگ جهانی دوم استفاده کردند. از سال 1950 این مزارع تجاری در آمریکا، اروپا، آفریقا و آسیا دوام پیدا کردند.

 

انواع روش های کشت هیدروپونیک

کشت هیدروپونیک به صورت‌ های گوناگونی اعمال می‌شود. در ساده‌ ترین و قدیمی‌ ترین روش کشت هیدروپونیک گیاهان را در بسترهایی از جنس کاه کشت کرده و مواد غذایی را در اختیار گیاهان کشت شده دراین بسترها قرار می‌دهند. روش‌ های جدیدتری نیز بکار برده می‌شود مانند روش NFT که در آن مواد غذایی بصورت یک لایهٔ نازک در اختیار گیاه قرار می‌گیرد.

 

کشت هیدروپونیک در پشم سنگ

پشم سنگ که از سنگ بازالت بوجود می اید و در واقع سنگ های آتش فشانی است که دارای خواص و مواد معدنی بالایی است.

روش پشم سنگ

روش پشم سنگ

در این کشت گیاه در بستری از پشم سنگ قرار می گیرد که فضای بسیار کمی را نیاز دارد و بخاطر کود معدنی خود که برای گیاهان مغذی است می تواند برداشت و باروری را چند برابر کند.

خرید هیتر برقی و نکاتی که هنگام خرید باید به آن توجه کنید
بخوانید ...

 

کشت هیدروپونیک آبی یا مایع

در این روش ریشه گیاه به طور مداوم در محلول غذایی قرار دارد و گیاه از قسمت طوقه (حد فاصل ریشه و ساقه) بیرون از مایع است و با پلاستیک و مقوا و … بالا نگه داشته شده است. کشت درون لوله هم نوعی از کشت مایع است.

 

کشت هیدروپونیک در ماسه

در این روش ریشه گیاه در مواد جامد که دارای قطر کمتر از 3 میلی‌ متر هستند قرار دارد. مواد می توانند پلاستیک و پشم سنگ و یا هر ماده دیگری که آلی نیستند باشند.

 

کشت هیدروپونیک در ورمی کولیت

در این روش ریشه گیاهان دربستر ورمی کولیت که با موادی معدنی مخلوط شده هستند قرار دارد و آبیاری می شوند.

کشت هیدروپونیک در ورمی کولیت

کشت هیدروپونیک در ورمی کولیت

 

کشت هیدروپونیک در هوا کشت

در این روش ریشه گیاهان در محیطی قرارگرفته که به‌ وسیله قطراتی آب (رطوبت کامل هوایی) که حاوی مواد غذایی لازم برای رشد گیاهان است اشباع‌ شده اند.

هوا کشت

هوا کشت

این روش به تجهیزات پیشرفته نیاز دارد و از عیوب وارده به آن می توان هزینه ی بالای راه اندازی و نگه داری را بیان نمود.

 

کشت هیدروپونیک در سنگریزه

در این روش ریشه گیاهان در موادی که قطری بیشتر از ۳ میلی متر دارند قرار گرفته مثل سنگ خارا و گدازه آتشفشانی و بازالت و هر ماده غیر آلی دیگر.

در این روش آبیاری به دو صورت آبیاری لوله ای (زیرزمینی) که مواد غذایی در مخزنی بوده و به بستر رشد گیاه پمپ می شود و آبیاری سطحی که محلول غذایی رقیق در سطح محیط رشد توسط لوله سوراخ داری پخش می شود (کود مایع به آب مصرفی گیاه در هنگام آبیاری اضافه شده است).

 

کشت هیدروپونیک در پلاستیک

 در این روش، ریشه در داخل کیسه های پلاستیکی قرار داشته و مواد اطراف ریشه هم شامل کمپوست یا پیت یا خاک اره و … می باشد.

 هیدروپونیک پلاستیک

هیدروپونیک پلاستیک

 

کشت آبی هیدروپونیک

این کشت بیشتر برای گیاهان زینتی به کار می رود و و همانطور که گفته شد بستر رشد گیاهان آب است پس هر نوع گیاهی را نمی توان در این بستر کاشت کرد.

کشت آبی

کشت آبی

 

تجهیزات لازم برای پرورش قارچ خوراکی
بخوانید ...

مزایای کشت هیدروپونیک در کشاورزی

1- استفاده از این روش کشت در مکان هایی که زمین یا باغ حاصلخیز ندارند. (برای مثال بیابان های خشک، یا مناطق آب و هوایی خیلی سرد) انتخاب مناسبی است.

2- چون محلول غذایی مایع است به راحتی می توان آن را کنترل کرد و تنها مواد غذایی که کاهش یافته است را به محلول اضافه کرد در حالی که در خاک این کار غیر ممکن است و (هزینه زیادی دارد).

3- تمام مواد معدنی در آب وجود دارند. این بدان معنی است که شما می توانید مقادیر pH مخلوط خود را راحت از خاک بدست آورید. این امر باعث جذب مطلوب مواد مغذی توسط گیاهان می ­شود.

4- شما می ­توانید تمام شرایط مورد نیاز برای گیاهان، نظیر دما، نور، رطوبت و مواد مغذی را فراهم کنید. بنابراین، گیاهان در شرایط ایده­ آل قرار گرفته و مواد مغذی کافی به طور مستقیم در اختیار سیستم ریشه گیاهان قرار داده می­ شود. بنابراین، گیاهان انرژی زیادی را برای جذب مواد مغذی از خاک مصرف نمی ­کنند. در مقابل، همه تمرکز خود را برای رشد و تولید میوه­ ها تغییر می­ دهند.

مزایای آن در کشاورزی

مزایای آن در کشاورزی

5- کمی آفات و بیماری­ها همانند علف­های هرز، عدم وجود خاک باعث می­ شود که گیاهان شما کمتر در معرض پرندگان، ملخ­ها و خزه ­ها و بیماری­هایی نظیر فوزاریوم، پیتوم و ریزوکتونیا قرار گیرد. همچنین، هنگامی که در داخل ساختمان، باغبان می ­تواند به راحتی بسیاری از متغیرهای اطراف را کنترل کند.

6- حجم ریشه ها به شدت کاسته می شود و بزرگ شدن ریشه ها درحد میکروسکوپی است و چون ریشه ها نسبت به کشت خاکی کم شده کمتر هم دچار بیماری می شوند.

 

معایب سیستم هیدروپونیک

در زیر معایب سیسم هیدروپونیک را باهم بررسی می کنیم:

 

1- سرمایه گذاری

یکی از مهم ترین معایب کشت هیدروپونیک این است که به سرمایه گذاری بالایی نیاز دارد.

کاشت فیسالیس و آنچه که باید بدانید
بخوانید ...

 

2- نیاز به دانش فنی و تجارب

نیاز است که شما سیستم­ها و انواع تجهیزات مختلفی را راه ­اندازی نمایید که به تخصص ویژه ­ای نیاز دارند. باید توجه داشته باشید که چه گیاهانی و چگونه رشد می­ کنند. اشتباه در راه ­اندازی سیستم­ها، توانایی رشد گیاهان را کاهش داده و باعث از بین رفتن آن­ها می­ شود.

 

3- داشتن نیروی متخصص در کشت هیدروپونیک

برای کشت گیاهان با روش هیدروپونیک به افرادی نیاز است که در این زمینه تخصص و آگاهی داشته باشند.

 

4- آلودگی های زیرزمینی در کشت هیدروپونیک

یکی دیگر از معایب کشت هیدروپونیک، آلودگی آب های زیرزمینی براثر مخلوط شدن با محلول های غذایی می باشد.

 

5- وجود خطرات آب و برق

در سیستم هیدروپونیک، شما عمدتا از آب و برق استفاده می­ کنید. در ترکیب آب، مراقب برق باشید. هنگام کار با سیستم­های آب و تجهیزات الکتریکی، به خصوص در گلخانه ­های تجاری، همیشه ایمنی در اولویت است.

 

6- توجه بیماری ها و آفات در کشت هیدروپونیک

در روش کشت هیدروپونیک، واکنش گیاه به تغذیه و نیز آفات و بیماری ها سریع می باشد. درنتیجه پرورش دهنده باید بسیار محتاط عمل کند.

 

7- وجود تهدیدات شکست سیستم

برای مدیریت کل سیستم از برق استفاده می ­کنید. بنابراین، اگر اقدامات اولیه برای قطع برق را انجام ندهید، سیستم فورا کار خود را متوقف خواهد کرد و گیاهان می ­توانند در عرض چند ساعت خشک شوند. از این رو، منبع برق و برنامه پیشتیبانی بایستی در سیستم ­های بزرگ در نظر گرفته شود.

 

8- عدم وجود خاصیت تامپونی(بافری)

در روش کشت خاک به دلیل خاصیت بافری خاک، برای عناصر غذایی وجود دارد ولی در روش کشت هیدروپونیک، محلول غذایی به دلیل عدم حضور خاک خاصیت بافری ندارد.

 

9- هزینه های بالای اولیه

مطمئن باشید که کمتر از یک صد تا چند صد دلار از بابت خرید تجهیزات و نصب آن­ها صرف خواهید کرد. برای تهیه این سیستم، به ظرف، نور، پمپ، تایمر، محیط کشت و مواد مغذی نیاز دارید. هنگامی که سیستم در محل قرار داشته باشد، هزینه صرفه­ جویی در مواد غذایی و برق کاهش می­ یابد (برای حفظ سیستم آب و نور).

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد .

*